Kaktusy kanadyjskie

Artykuł ukazał się w kwartalniku Sukulenty 2(4), 2005, wydawanym przez Towarzystwo OKMKS

    Poniższy artykuł to streszczenie artykułu z pisma Haseltonia, który przesłał nam prof. Hugo Cota-Sanchez: Haseltonia (2002) 9: 17-25 "TAXONOMY, DISTRIBUTION, RARITY STATUS AND USES OF CANADIAN CACTI". Autor: J. Hugo Cota-Sánchez, Ph.D. Associate Professor and Herbarium Curator, Department of Biology, University of Saskatchewan, Canada.

    Zainteresowani wiedzą, że mamy w Kanadzie potwierdzone występowania 4 taxonów, w prowincjach British Columbia, Alberta, Saskatchewan, Manitoba, oraz Ontario, gdzie temperatury są często poniżej -30 °C: Escobaria vivipara var. vivipara, Opuntia fragilis var. fragilis, Opuntia humifusa, Opuntia polyacantha var. polyacantha.
    W 1961 Hitchcock i inni pisali o znalezieniu Escobaria missouriensis, ale do dzisiaj nie zostało to potwierdzone. Ostatnio pojawiły się doniesienia o znalezieniu Pediocatus robustior w Brytyjskiej Kolumbii, ale również nie zweryfikowane. Obok czystych gatunków znany jest jeszcze sterylny mieszaniec O. fragilis x O. polyacantha.


Escobaria vivipara, fot. Dave Powell, USDA Forest Service, bugwood.org

    Escobaria vivipara var. vivipara występuje w prowincjach Alberta, Saskatchewan i Manitoba gdzie rośnie na suchych, płaskich obszarach i piaszczystych wzgórzach ze żwirowym i kamienistym podłożem. W Saskatchewanjej występowanie jest zagrożone, a w Manitoba rzadkie.
    Opuntia fragilis var. fragilis to najbardziej rozprzestrzeniony kaktus w Kanadzie, gdzie jej zasięg rozciąga się od Kolumbii Brytyjskiej do Ontario. Żyje na stanowiskach piaszczystych i żwirowych glebach ułożonych na skalnych podłożach, na trawiastych preriach i płaskich gliniastych terenach, czasami w lekkim cieniu. Co ciekawe jej występowanie nie jest w Kanadzie uważane za zagrożone, podczas gdy w północnych stanach USA - tak.
    Opuntia humifusa zamieszkuje tylko w południowej części Ontario (jesli chodzi o Kanadę) w Pelee Island i Point Pelee, i stamtąd rozciąga sie poprzez wschodnie USA na południe siegając az północnych stanów Meksyku. Z reguły żyje na piaszczystych wydmach, preriach, otwartych sawanach z suchą piaszczystą glebą. W Kanadzie jest obecnie zagrożona, ale w USA nie.
    Opuntia polyacantha var. polyacantha występuje powszechnie w prowincjach Kolumbia Brytyjska, Alberta, Manitoba, i Saskatchewan, i ciągnie się przez zachodnie USA do północnego Meksyku. Występuje na preriach na glebach suchych, alkalicznych, i na zboczach wąwozów, najczęściej na otwartej przestrzeni. W Kolumbii Brytyjskiej jest uważana za zagrożoną.


Opuntia fragilis

    Najnizsze temperatury, jakie mogą być tolerowane przez "kanadyjczyki", według Nobel i Bobich, 2002, to:

-48 °C O. fragilis
-25 °C O. humifusa
-18 °C O. polyacantha
-22 °C E. vivipara

    Po tym, co wyżej jest podane, można się tylko dziwić, że O. fragilis nie występuje na Grenlandii - to chyba dlatego, że zbyt wilgotno tam dla niej, bo chyba nie zbyt zimno.


Opuntia humifusa

    Rośliny stopniowo się przyzwyczajają do znoszenia takich temperatur - hartują się od jesieni. Zakłada się, że dzięki hartowaniu zwiększa się tolerancja na odwodnienie międzykomórkowe.
    Kolejnym czynnikiem sprzyjający przetrwaniu tych kaktusów w tak niesprzyjających warunkach, zarówno jeśli chodzi o wysunięcie na północ, jak i wysokosć npm., jest ich niski wzrost, który chroni je przed zimnymi wiatrami i powoduje termiczną izolację za pomocą warstwy śniegu. Autor zwraca uwagę, że z reguły górskie rośliny na obu półkulach preferują raczej kształty kuliste niż krzaczaste, czy drzewiaste.
    Jeszcze innym czynnikiem przystosowawczym jest znane chyba powszechnie obniżenie zawartości wody w członach. Rośliny zaczynają swoją dehydrację wraz z jesiennym spadkiem temperatury. U O. humifusa np. dehydracja wynosi 35%. Dehydracja wiąże się też ze znaczmą redukcją pochłaniania CO2 jako, ze w okresie spoczynku fotosynteza się zmniejsza, obniża się również ciśnienie osmotyczne.
    O uprawie kaktusów mrozoodpornych (a "kanadyjczyki" oczywiście takimi są), można przeczytać w Kaktusy i Inne nr 2(2), 2005


Opuntia polyacantha


Niektóre strony, które warto odwiedzić:

O kaktusach zimotrwałych, mrozoodpornych i mrozoznośnych w Polsce
Benny's Hardy Cacti
Ralph's Hardy Cacti